Dodatki mieszkaniowe – komu przysługują i ile wynoszą?

Dodatki mieszkaniowe przysługują osobom prywatnym i służbom mundurowym. Ich wysokość bywa ustalana indywidualnie albo wylicza się ją na podstawie obowiązujących aktualnie przepisów. Chcesz poznać więcej szczegółów i sprawdzić, czy się kwalifikujesz do tego rodzaju wsparcia finansowego? W takim razie świetnie trafiłeś – zapoznaj się z najnowszym tekstem, a wszystkiego się dowiesz!

Czym jest dodatek mieszkaniowy?

Dodatek mieszkaniowy to świadczenie, które wypłaca m.in. gmina. Cel, jaki mu przyświeca, to udzielenie wsparcia w zakresie ponoszonych wydatków mieszkaniowych (tych skorelowanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego).

Dodatek mieszkaniowy to forma wsparcia dedykowana dla osób, które spełniają trzy warunki:

• mieszkają w lokalu, który spełnia obowiązujące aktualnie kryterium metrażowe,
• dysponują tytułem prawnym do lokalu,
• dochody, którymi dysponują, są zgodne z mającym aktualnie zastosowanie kryterium dochodowym.

Komu przysługuje dodatek mieszkaniowy?

Z dodatku mieszkaniowego mogą skorzystać osoby, które potrzebują pomocy w zakresie uregulowania opłat, jakie trzeba ponosić za zajmowany lokal.

Kryteria dochodowe

Dodatek mieszkaniowy mogą otrzymać osoby, których dochód na członka gospodarstwa domowego nie przewyższa limitu zapisanego w przepisach. To tzw. kryterium dochodowe przyznania dodatku mieszkaniowego.

Dodatek mieszkaniowy zostaje wypłacony wówczas, gdy średni miesięczny dochód netto, jaki przypada na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy w okresie 3 miesięcy, które poprzedzają datę złożenia wniosku, o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie przekroczył:

• w przypadku gospodarstwa jednoosobowego 40%,
• w przypadku gospodarstwa wieloosobowego 30%,
• przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.

W sytuacji, gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego przekroczy ustalony w przepisach limit, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, wtedy należny dodatek mieszkaniowy zostaje obniżony o tę kwotę (tak wynika z art. 6 ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych).

Normy powierzchniowe lokalu mieszkalnego

Normatywna powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego, w którym mieści się tylko jeden lokal mieszkalny albo lokalu mieszkalnego jest określana mianem „normatywnej powierzchni”. W przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać:

• 35 m2 – w przypadku 1 osoby,
• 40 m2 – w przypadku 2 osób,
• 45 m2 – w przypadku 3 osób,
• 55 m2 – w przypadku 4 osób,
• 65 m2 – w przypadku 5 osób,
• 70 m2 – w przypadku 6 osób, w sytuacji, gdy lokal mieszkalny zamieszkuje więcej osób, dla każdej następnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m2.

Normatywna powierzchnia podlega powiększeniu o 15 m2, gdy w lokalu mieszkalnym mieszka osoba niepełnosprawna, która porusza się za pomocą wózka inwalidzkiego albo osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wiąże się z koniecznością mieszkania w oddzielnym pokoju. Wtedy normatywna powierzchnia zostaje podwyższona bez względu na liczbę osób, które wchodzą w skład gospodarstwa domowego.

Dodatek mieszkaniowy należy się wtedy, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż:

• 30% lub
• 50% pod warunkiem, że udział powierzchni kuchni i pokoi w powierzchni użytkowej całego lokalu nie przekracza 60%.

Gdy lokal mieszkalny nie ma na swym wyposażeniu instalacji, która doprowadza energię cieplną dla celów ogrzewania, instalacji gazu przewodowego albo ciepłej wody z zewnętrznego źródła umieszczonego poza lokalem mieszkalnym, osobie, która jest uprawniona do dodatku mieszkaniowego, należy się ryczałt na zaopatrzenie się w opał. Żeby go obliczyć, stosowana jest średnia cena 1 kWh energii elektrycznej (powiększa się ją o podatek od towarów i usług).

Kto jest uprawniony do pobierania dodatku mieszkaniowego?

Do dodatku mieszkaniowego uprawnieni są:

• podnajemcy i najemcy lokali mieszkalnych,
• osoby, które zamieszkują w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
• osoby, które mieszkają w lokalach mieszkalnych usytuowanych w budynkach, które stanowią ich własność oraz właściciele samodzielnych lokali mieszkalnych,
• inne osoby, które posiadają tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego (gdy ponoszą wydatki skorelowane z jego zajmowaniem),
• osoby, które zajmują lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekujący na należny im lokal zamienny albo na najem socjalny lokalu.

Ile wynosi dodatek mieszkaniowy?

Wysokość dodatku mieszkaniowego nie ma charakteru stałego. Ustala się ją indywidualnie. Nie może przekroczyć maksymalnego limitu, jaki ma wówczas zastosowanie.

Maksymalne limity pokrycia kosztów

W przypadku dodatku mieszkaniowego maksymalny limit pokrycia kosztów to 70% wydatków na mieszkanie. Wylicza się go jako różnicę pomiędzy normatywną kwotą wydatków na utrzymanie danego lokalu, a procentem dochodu gospodarstwa domowego, który jest przeznaczany na mieszkanie (15% w jednoosobowym, 12%- w 2-4-osobowym, 10% w 5+osobowym). Równie ważne jest wtedy kryterium dochodowe i normatywna powierzchnia mieszkania, bo ona nie może w sposób znaczący przekraczać obowiązujących aktualnie limitów.

Dodatkowy ryczałt na opał (dla lokali bez centralnego ogrzewania, ciepłej wody lub gazu)

Przy dodatku mieszkaniowym dodatkowy ryczałt na opał należy się osobom, które nie mają centralnego ogrzewania, gazu albo ciepłej wody z zewnętrznego źródła, a równocześnie w mieszkaniu znajduje się system grzewczy, który jest zasilany paliwem stałym (piec na drewno albo na węgiel). Ryczałt to część dodatku mieszkaniowego i otrzymuje się go razem z nim.

Jego wysokość wylicza się na podstawie średniej ceny brutto za 1 kWh prądu, która zostaje ogłoszona na podstawie art. 23 ust. 2 pkt18 lit. D ustawy z 10 kwietnia 1997 roku – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2002 r. poz. 1385, z późn. zm. 2).

Jego finalna wysokość zostaje wyliczona jako iloczyn dodatku mieszkaniowego oraz wskaźnika procentowego, który wskazuje udział wydatków skorelowanych z opałem, w sumie wydatków na lokal.

Zwiększone kryteria dochodowe w 2025 r.

Od 11 lutego tego roku kryterium dochodowe w przypadku gospodarstwa jednoosobowego to 3272,69 zł, a w przypadku gospodarstwa wieloosobowego 2454,52 zł. Średni miesięczny dochód z trzech miesięcy przez złożeniem wniosku powinien być równy albo niższy od tych sum.

Warto jeszcze nadmienić, że rada gminy może zadecydować o podwyższeniu kryterium dochodowego, które uprawnia do dodatku mieszkaniowego. Informacje o takiej uchwale można uzyskać w swoim urzędzie gminy albo miasta.

Jak obliczyć dodatek mieszkaniowy?

Żeby wyliczyć dodatek mieszkaniowy, trzeba obliczyć wydatki, jakie są ponoszone na normatywną powierzchnię lokalu. Wówczas należy zsumować wszystkie wydatki, jakie są związane z lokalem (opłaty za energię, czynsz itd.) i w dalszej kolejności trzeba przemnożyć je przez powierzchnię normatywną lokalu. W taki właśnie sposób uzyska się kwotę wydatków, jakie przypadają na powierzchnię normatywną. Jeśli chodzi o kwotę należnego w danym przypadku dodatku, to uda się ją uzyskać dopiero po tym, jak się odejmie od uzyskanej kwoty wydatków na powierzchnię normatywną część dochodu wskazanego w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Dochody brane pod uwagę

Wysokość dochodu, jaka przypada na jednego członka rodziny to kryterium powszechnie wykorzystywane w odniesieniu do wielu różnych świadczeń. Warto zacząć od tego, że nie każdy dochód zostaje wliczony do sumy jaka przypada na jedną osobę. Dochody, jakie są uwzględniane podczas ustalania wysokości dodatku mieszkaniowego, zawarto w art. 3 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 o świadczeniach rodzinnych. Lista ta jest pokaźna. Znaleźć na niej można takie pozycje jak np.: wynagrodzenie za pracę, wynagrodzenie z umów zlecenie, o dzieło i umów agencyjnych. Do tego dochodzą jeszcze m.in.: zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek rodzinny, renty i emerytury, alimenty, stypendium studenckie.

Deklaracja o dochodach dotyczy dochodów za trzy miesiące kalendarzowe, które poprzedzają dzień złożenia wniosku.

W sytuacji, gdy wnioskodawca przekracza dochód, który jest wymagany w przypadku dodatku mieszkaniowego i równocześnie nadwyżka nie przekracza wysokości dodatku, może on uzyskać świadczenie (zostanie ono wówczas obniżone o wysokość nadwyżki).

Wydatki na mieszkanie uwzględniane w obliczeniach

Jak to wynika z artykułu 6 ust. 4-7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wydatkami, które są ponoszone przez osobę aplikującą o dodatek mieszkaniowy, są:

• czynsz (tylko do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla określonego lokalu, gdy on wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy),
• koszty wspomniane w art. 28 ust. 3 pkt. 2 ustawy z 26 października 1995 roku o niektórych formach popierania budownictwa społecznego,
• opłaty powiązane z użytkowaniem i utrzymaniem nieruchomości w częściach, jakie przypadają na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej,
• zaliczki na koszty związane z zarządzaniem nieruchomością wspólną,
• odszkodowanie za wynajmowanie lokalu bez tytułu prawnego,
• opłaty za wodę, energię cieplną, ścieki, nieczystości ciekłe i odpady,
• wydatki, które stanowią podstawę do wyliczania ryczałtu na zakup opału (gdy lokal nie posiada na swoim wyposażeniu instalacji, która dostarcza energię cieplną dla celów ogrzewania, w instalację gazu przewodowego albo ciepłej wody).

Dodatek mieszkaniowy wniosek

Każdy, kto chce zaaplikować o dodatek mieszkaniowy, musi złożyć:

• wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego (załącznik nr 1),
• deklarację dotyczącą wysokości dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawcy za okres trzech miesięcy kalendarzowych, które poprzedzają datę złożenia wniosku (załącznik nr 2),
• zaświadczenie o dochodach (dla każdej osoby pracującej w danym gospodarstwie domowym, a gdy są w nim osoby bezrobotne – zaświadczenie z Urzędu Pracy albo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o nieodprowadzaniu składek; w przypadku innych źródeł dochodu obligatoryjne są oświadczenia o dochodach, w zależności od uzyskiwanych dochodów. Może to być:

• oświadczenie o uzyskiwaniu przychodu z działalności gospodarczej,
• oświadczenie o uzyskiwaniu przychodu z działalności gospodarczej opodatkowanej w formie karty podatkowej albo ryczałtu,
• oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do gospodarstwa rolnego (przy dochodach z gospodarstwa rolnego trzeba dołączyć decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego),

• dokumenty, które potwierdzą wydatki na mieszkanie w miesiącu poprzedzającym dzień złożenia wniosku (np. aneks czynszowy),
• przy nieruchomościach/lokalach, które stanowią własność osób fizycznych, wymagany jest dokument dotyczący powierzchni użytkowej (także kuchni oraz pokoi) oraz wyposażenia technicznego budynku (musi on zostać zatwierdzony przez Wydział Architektury albo kopia umowy sprzedaży/nabycia nieruchomości albo oświadczenie na temat wielkości powierzchni użytkowej),
• w odniesieniu do osób niepełnosprawnych obligatoryjne są także dokumenty, które będą potwierdzały poruszanie się na wózku albo orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności o wymogu zamieszkiwania w osobnym pokoju,
• jeśli wniosek o dodatek mieszkaniowy jest składany pierwszy raz, wymagana jest także potwierdzona przez zarządcę informacja na temat położenia lokalu w budynku i jego wyposażenia technicznego (nie dotyczy lokali komunalnych),
• inne dokumenty, które mogą okazać się przydatne na etapie rozpatrywania wniosku o dodatek mieszkaniowy.

Tym samym najpierw należy pobrać z Urzędu Gminy albo Miasta (także z ich wirtualnych zasobów) wniosek i deklarację o dochodach. Wszystkie wymagane wówczas dokumenty trzeba wypełnić i złożyć w Gminnym/Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (tym właściwym z uwagi na miejsce zamieszkania). Jeśli na etapie wypełniania potrzebnej wtedy dokumentacji pojawią się jakieś niejasności, wątpliwości, można zarezerwować wizytę w urzędzie i tam skorzystać z fachowej pomocy.

Wydanie decyzji dotyczącej przyznania dodatku mieszkaniowego może zostać poprzedzone przez wywiad środowiskowy (do 30 dni od daty złożenia wniosku z wszystkimi wymaganymi załącznikami). W sytuacji, gdy sytuacja jest szczególnie złożona, postępowanie musi zostać zakończone w ciągu dwóch miesięcy (od dnia wszczęcia postępowania).

Żeby odwołać się od decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego, trzeba skierować je w formie pisemnej do organu wyższego stopnia (np. do sejmiku województwa, gdy decyzja została wydana przez prezydenta miasta/burmistrza/wójta). Każdy ma na to 14 dni od otrzymania decyzji.

Jakie świadczenia mieszkaniowe można jeszcze otrzymać?

W Polsce stworzono kilka różnych form wsparcia, które zostały dedykowane dla osób, które potrzebują pomocy w opłaceniu/ utrzymaniu mieszkania.

Dodatek energetyczny

Dodatek energetyczny to forma dopłaty do rachunków, które dotyczą ciepła systemowego. Z tego rodzaju programu mogą skorzystać i mieszkańcy niewielkich miejscowości i tych największych miast (po prostu wszyscy ci, którzy zostali podłączeni do sieci).

Żeby otrzymać taką pomoc, cena ciepła musi wynieść minimum 170 zł za giga dżul.

Z kolei dochód gospodarstwa nie może wówczas przekroczyć:

• 2454,52 zł na miesiąc w przypadku gospodarstw wieloosobowych,
• 3272,69 zł na miesiąc w przypadku gospodarstw jednoosobowych.

Jeśli wysokość dochodu zostanie przekroczona, nadal można aplikować o dodatek. Wówczas obowiązuje zasada „złotówka za złotówkę”. W praktyce jest to równoznaczne z tym że wysokość świadczenia będzie odpowiednio obniżona.

Suma wsparcia jest uzależniona od ceny ciepła w danym mieście:

• 1000 zł na rok, gdy cena mieści się w przedziale od 170 do 200 zł/GJ,
• 2000 zł na rok, gdy cena utrzymuje się w przedziale od 200 do 230 zł/GJ,
• 3500 zł na rok, gdy cena przekracza 230 zł/GJ.

Tego rodzaju forma wsparcia finansowego ma obejmować drugą połowę 2025 roku i cały rok 2026.

Specjalne dodatki mieszkaniowe dla służb mundurowych

Od 1 lipca tego roku dodatek mieszkaniowy obejmuje nie tylko funkcjonariuszy policji, ale również inne służby mundurowe, które podlegają MSWiA oraz służby specjalne. Tego rodzaju wsparcie należy się funkcjonariuszom Straży Granicznej, Policji, Państwowej Straży Pożarnej, ABW, Służby Ochrony Państwa, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego.

Świadczenie będą również mogli otrzymać nowo przyjęci policjanci (zaraz po tym, jak uzyskają prawo do zakwaterowania), małżonkowie (każdy z osobna, osoby, które wcześniej uzyskali wsparcie finansowe na zakup mieszkania (wtedy dodatek będzie podlegał obniżeniu – o 50% od poprzednio otrzymanej sumy).

Wysokość dodatku mieszkaniowego jest uzależniona od dwóch czynników:

• stawki podstawowej – 300 zł (taka sama dla wszystkich),
• mnożnika lokalizacyjnego – od 3 do 6, zależnie od miejsca, gdzie jest pełniona służba.

Inne formy pomocy mieszkaniowej (dopłaty do czynszu, programy rządowe)

Program „mieszkanie na start” to rządowa inicjatywa, która powstała po to, żeby wspierać najemców mieszkań poprzez dopłaty do czynszu. Program jest prowadzony od 2019 roku. Dzięki niemu można uzyskać dofinansowanie do 15 lat.

Jakie trzeba spełnić warunki, żeby aplikować o takie wsparcie finansowe?

• Mieszkanie musi zostać objęte umową o dopłaty na linii gmina – Bank Gospodarstwa Krajowego.
• Ponadto trzeba spełnić kryteria osobowe. Trzeba mieć polskie obywatelstwo albo być cudzoziemcem, który przebywa w Polsce na podstawie tytułu wymienionego w ustawie (np. w związku ze świadczeniem pracy).
• Dochód netto nie może przewyższać 100% przeciętnego wynagrodzenia dla gospodarstwa jednoosobowego (podlega podwyższeniu o 40% za każdą następną osobę w gospodarstwie domowym).
• Nie można być współwłaścicielem ani właścicielem żadnego innego mieszkania, ani posiadać spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Program pierwsze mieszkanie

Jeśli jest się na etapie planowania zakupu pierwszego domu jednorodzinnego, mieszkania albo gdy zamierza się wybudować dom w ciągu kilku następnych lat, od 1 lipca 2023 r. można oszczędzać na ten cel na Koncie Mieszkaniowym. Od 1 stycznia 2026 roku będzie można odkładać środki także na przebudowę odziedziczonego mieszkania/domu jednorodzinnego albo na ich remont.

Każdy, kto zamierza skorzystać z tego programu, powinien sprawdzić na stronie internetowej BGK listę banków, które biorą w nim udział. Z Konta Mieszkaniowego można skorzystać, gdy:

• nie ukończyło się 45 lat (od 1 stycznia 2026 roku przestanie obowiązywać górny limit wieku dla oszczędzających),
• nie posiadało się (i nadal się nie ma) domu jednorodzinnego, mieszkania ani spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,
• mieszka się z przynajmniej dwójką własnych albo przysposobionych dzieci – mieszkanie do 50 m2 w przypadku rodzin z dwojgiem dzieci, do 75 m2 przy 3 dzieci i do 90 m2 w przypadku rodzin z 4 dzieci. Limit m2 nie obowiązuje w odniesieniu do rodzin z 5 i większą liczbą dzieci.

Autor

Marzena Miśków

Moja praca to tworzenie i redagowanie różnego rodzaju tekstów. Za każdym razem bazuję na rzetelnym researchu i na sprawdzonych źródłach. Wyspecjalizowałam się przede wszystkim w takich obszarach tematycznych jak: kwestie dotyczące życia społecznego, zdrowie oraz parenting. W wolnym czasie zgłębiam tajniki fitoterapii, nadrabiam czytelnicze zaległości i maluję.

Komentarze Dodatki mieszkaniowe – komu przysługują i ile wynoszą? (0)

      5 + 3 = ?