Zasiłek pielęgnacyjny 2025 – ile wynosi, komu przysługuje? Podwyżka

Zasiłek pielęgnacyjny może wspomóc w wydatkach, które są ponoszone na pielęgnację osoby chorej i potrzebującej codziennego wsparcia. Co trzeba zrobić, żeby go otrzymać i ile obecnie wynosi? Wszystkiego się dowiesz z najnowszego tekstu. Najlepiej od razu go przeczytaj i sprawdź, czy ty też się kwalifikujesz do tego, żeby móc z niego korzystać.

Czym jest zasiłek pielęgnacyjny?

Zasiłek pielęgnacyjny to forma wsparcia finansowego, która ma na celu częściowe pokrycie wydatków, które są ponoszone w związku z opieką oraz pielęgnowaniem osoby, która jest chora i niesamodzielna. Tego rodzaju świadczenie bywa mylone z dodatkiem pielęgnacyjnym i świadczeniem pielęgnacyjnym, a to nie to samo.

Różnice między zasiłkiem pielęgnacyjnym a innymi świadczeniami

Zasiłek pielęgnacyjny bywa utożsamiany z podobnie brzmiącymi świadczeniami, takimi jak np. dodatek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. To błędne założenie, Poniżej prezentacja ich głównych cech.

Zasiłek pielęgnacyjny a dodatek pielęgnacyjny

Podstawowa różnica między tymi dwoma świadczeniami sprowadza się do tego, że dodatek pielęgnacyjny wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach emerytury albo renty osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji lub tym, które ukończyły 75 lat, a zasiłek pielęgnacyjny przyznaje gmina osobom z niepełnosprawnością (tym, które mają orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub po 75 roku życia, jeśli nie mają uprawnień do renty, czy też emerytury). Istotne jest także i to, że obu tych świadczeń nie można pobierać jednocześnie.

Zasiłek pielęgnacyjny otrzymuje się na podstawie orzeczenia, które wydaje lekarz orzecznik ZUS, powiatowy zespół orzekania o niepełnosprawności (lub dawne Komisje do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia). Dodatek pielęgnacyjny można otrzymać jedynie na podstawie orzeczenia Zakładu Usług Społecznych.

Zasiłek pielęgnacyjny reguluje ustawa o świadczeniach rodzinnych, a dodatek pielęgnacyjny został uregulowany w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Ich wysokość także jest odmienna. Zasiłek pielęgnacyjny wypłaca się aktualnie w wysokości 215,84 zł, a dodatek pielęgnacyjny to 348,22 zł.

Zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne

Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie dedykowane dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (w następstwie podeszłego wieku albo niepełnosprawności). Wypłaca się go w celu pokrycia części wydatków, które są spożytkowywane na ich pielęgnowanie. Należy się on:

• dziecku z orzeczoną niepełnosprawnością (do 16 roku życia),
• osobie niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeśli doszło do niej przed ukończeniem przez nią 21 roku życia,
• osobie niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• osobie, która ukończyła 75 lat.

Obecnie to świadczenie wynosi 215,84 zł. Warto jeszcze przypomnieć, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje i wypłaca Gminny albo Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.

Ze świadczenia pielęgnacyjnego mogą skorzystać osoby, które opiekują się osobami z niepełnosprawnościami (do ukończenia przez nie 18 roku życia). Tym samym przysługuje ono:

• ojcu albo matce,
• innym opiekunom, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,
• rodzinie zastępczej, osobie, która prowadzi rodzinny dom dziecka, dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego albo dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej,
• opiekunowi faktycznemu dziecka.

Żeby móc skorzystać z tej formy wsparcia, niepełnosprawność u dziecka musi powstać przez ukończeniem przez nie 18 roku życia albo 25 (gdy kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej).

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego to 3287 zł. Żeby je otrzymać, trzeba zrezygnować z pracy zarobkowej (przy zasiłku pielęgnacyjnym tego rodzaju obostrzenie nie ma zastosowania).

Komu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny?

Kryteria, które obowiązują w przypadku zasiłku pielęgnacyjnego, zostały szczegółowo doprecyzowane, a wszystko to po to, żeby nie było żadnych wątpliwości i niejasności na etapie jego przyznawania.

Grupy uprawnionych osób

Zasiłek pielęgnacyjny może otrzymać:

• niepełnosprawne dziecko,
• osoba powyżej 16 roku życia (gdy ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, gdy pojawiła się ona u niej do ukończenia 21 roku życia),
• osoba z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności,
• każda osoba powyżej 75 lat (ona otrzymuje tego rodzaju wsparcie automatycznie, nie musi o nie wnioskować).

Kryteria dochodowe i brak ograniczeń dochodowych

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się niezależnie od dochodu na osobę w danym gospodarstwie domowym. Z tego powodu jego wysokość nie jest uzależniona od kryterium dochodowego.

Wymagane dokumenty orzecznicze

Przy staraniach o uzyskanie zasiłku pielęgnacyjnego należy się zaopatrzyć w:

• orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty jej powstania albo
• orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• inne dokumenty, a także oświadczenia, które są nieodzowne do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Ile wynosi zasiłek pielęgnacyjny?

Zasiłek pielęgnacyjny wynosi obecnie 215,84 zł miesięcznie. Od sześciu lat nie był waloryzowany, pomimo znaczącego wzrostu kosztów życia i opieki nad chorą osobą. Za jego wypłacanie odpowiadają jednostki samorządowe (gminne albo miejskie ośrodki pomocy społecznej). Ta forma wsparcia nie jest powiązana z innymi świadczeniami na zasadzie zależności finansowej.

Oczywiście istnieją inne świadczenia, z którymi nie można w tym samym czasie pobierać zasiłku pielęgnacyjnego. Chodzi tu o dodatek pielęgnacyjny, który wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych, czy świadczenie pielęgnacyjne.

Podwyżka zasiłku pielęgnacyjnego

Zasiłek pielęgnacyjny nie był podwyższany od 2019 roku. Pomimo tego, że jego podwyżka ułatwiłaby codzienne funkcjonowanie osobom niepełnosprawnym i seniorom, rząd na razie nie ma w planach żadnych w tej materii zmian. W odpowiedzi na interpelacje poselskie pojawiła się data 2028 roku, jako termin następnej ustawowej weryfikacji wysokości tego rodzaju finansowego wsparcia. Można zatem domniemywać, że do tego czasu nic się w jego wysokości nie zmieni.

Z perspektywy odbiorcy jego podniesienie o 100 zł jest symboliczne, jednak trzeba pamiętać o tym, że dla państwa przekłada się to na dodatkowy koszt w wysokości 1,2 mld złotych. A wszystko za sprawą tego, że przy tym świadczeniu nie ma zastosowania próg dochodowy. Gdyby państwo mogło ograniczyć limit osób do niego uprawnionych, pewnie z podwyżkami nie byłoby problemu, bo nie byłyby one dla corocznego budżetu aż tak dotkliwe.

Jak ubiegać się o zasiłek pielęgnacyjny?

Jeśli chce się uzyskać rzetelne informacje na temat zasiłku pielęgnacyjnego, najlepiej udać się do najbliższego ośrodka pomocy społecznej. Zatrudnione w nim osoby wszystko w tej materii wyjaśnią i wskażą jakie dokumenty (poza odpowiednim w tym wypadku wnioskiem) będą wówczas potrzebne.

Gdzie złożyć wniosek?

Wniosek o zasiłek pielęgnacyjny należy składać w jednostkach terenowych, które ponoszą odpowiedzialność za realizowanie świadczeń rodzinnych w danej gminie. Zazwyczaj są to ośrodki pomocy społecznej. Gdy nie ma żadnego w pobliżu miejsca zamieszkania, można go dostarczyć do urzędu gminy, czy też miasta. Do tego dochodzi jeszcze opcja w postaci przesłania go w wersji elektronicznej (np. poprzez portal Emp@tia).

Wymagane dokumenty

Wzór właściwego w tym wypadku formularza można ściągnąć ze strony internetowej wskazanych wyżej podmiotów. Można także poszukać go na oficjalnej stronie portalu rządowego. Poza prawidłowo wypełnionym wnioskiem potrzebne również będą:

• skan albo kopia dokumentu potwierdzającego tożsamość (p. dowód osobisty lub paszport),
• kopia orzeczenia o niepełnosprawności (dziecko do lat 16),
• kopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (umiarkowana albo znaczna) w przypadku osób powyżej 16 roku życia,
• oświadczenie odnoszące się do formy wypłaty świadczenia.

Terminy składania wniosków i decyzja

Pierwszy wniosek

Żeby uzyskać prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym zostanie złożony wniosek, trzeba to uczynić w terminie do trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Kontynuacja pobierania zasiłku pielęgnacyjnego

Jeśli wcześniej wydane orzeczenie straci ważność, należy złożyć w zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego (do trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności).

Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Trwa to maksymalnie do miesiąca, licząc od daty złożenia kompletu wymaganych dokumentów. Jeśli zachodzi konieczność przeprowadzenia bardziej skomplikowanego postępowania administracyjnego, wtedy termin wydania decyzji podlega wydłużeniu (zazwyczaj do dwóch miesięcy).

Wywiad środowiskowy

Wywiad środowiskowy jest przeprowadzany na wniosek urzędu, gdy osoba składa wniosek o uzyskanie zasiłku pielęgnacyjnego. To zadanie, z którego musi się wywiązać pracownik socjalny. Cel, jaki mu przyświeca, to zweryfikowanie wszelkich wątpliwości (tych z zakresu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną). Równie istotne jest w tym wypadku sprawdzenie okoliczności skorelowanych z prawem do zasiłku. Warto nadmienić, że wywiad może zostać zlecony także i wtedy, gdy zasiłek już został przyznany i jest pobierany. Wtedy weryfikacji podlega to, czy wciąż spełnione są warunki, które obowiązują na etapie jego otrzymania.

Inne powiązane świadczenia

Wsparcie, na które mogą liczyć osoby niepełnosprawne, niezdolne do samodzielnej egzystencji i te w podeszłym wieku, może być różne. Za każdym jednak razem chodzi o to, żeby pomóc potrzebującym i zaspokoić ich najpilniejsze potrzeby.

Dodatek pielęgnacyjny z ZUS

Dodatek pielęgnacyjny to świadczenie, które jest wypłacane razem z rentą albo emeryturą. Umożliwia ono częściowe pokrycie wydatków, jakie się wiążą z niezdolnością albo ograniczoną niezdolnością do samodzielnego funkcjonowania.

O tego rodzaju wsparcie finansowe mogą wnioskować osoby, które są uprawnione do renty albo emerytury, gdy przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostały zakwalifikowane jako niezdolne do samodzielnej egzystencji. Osoby, po ukończeniu 75 roku życia dostają dodatek pielęgnacyjny z urzędu.

Tak samo, jak emerytura, dodatek podlega corocznej waloryzacji. Ponadto jest on zwolniony od podatku dochodowego i nie podlega egzekucji administracyjnej oraz sądowej. Jego aktualna wysokość to 348,22 zł.

Organem, który przyznaje i wypłaca tego rodzaju wsparcie finansowe, jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Osoby, które chciałyby je otrzymać, powinny złożyć wszystkie obligatoryjne wówczas dokumenty, czyli:

• zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9 – nie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku),
• wniosek o przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego,
• dokumentację medyczną oraz pozostałe dokumenty, które mogą okazać się użyteczne w zakresie uzyskania orzeczenia o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji i pracy.

Wszystkie dokumenty można dostarczyć osobiście w dowolnym czasie do dowolnie wybranej jednostki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo skorzystać z możliwości przesłania ich za pośrednictwem poczty.

Świadczenie pielęgnacyjne dla opiekunów

Świadczenie pielęgnacyjne dedykowano osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej (pracy w ramach etatu albo innej formy zatrudnienia) i poświęcają się osobistej opiece nad osobą niepełnosprawną. O tym, czy otrzymają tego rodzaju wsparcie finansowe, przesądza stan osoby, którą zamierzają się opiekować. Kluczowe jest to, czy ona potrzebuje stałej albo długotrwałej opieki. W odniesieniu do dziecka weryfikowane jest także i to, czy udział drugiej osoby jest nieodzowny podczas leczenia, edukacji albo rehabilitacji.

Świadczenie pielęgnacyjne mogą otrzymać tylko opiekunowie osób niepełnosprawnych do 18 roku życia. Tym samym o taką pomoc mogą aplikować:

• matka lub ojciec,
• osoba będąca rodziną zastępczą,
• opiekun faktyczny dziecka,
• inna osoba na której ciąży zobowiązanie alimentacyjne (z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności).

Od stycznia tego roku wysokość tego świadczenia to 3287 zł (podlega ono corocznej waloryzacji). Zazwyczaj wypłacają je ośrodki pomocy społecznej. Żeby je otrzymać, trzeba przedłożyć następujące dokumenty:

• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,
• wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego,
• orzeczenie o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zasiłek opiekuńczy i inne formy pomocy dla osób niepełnosprawnych

Zasiłek opiekuńczy należy się każdej ubezpieczonej osobie, gdy zachodzi potrzeba sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem/dziećmi albo innymi chorymi członkami rodziny. Jego główny cel to ochrona ubezpieczonego przed utratą wynagrodzenia w tym trudnym czasie. Nie wypłaca się go w sytuacji, gdy oprócz ubezpieczonego obecni są inni członkowie rodziny (w ramach wspólnego gospodarstwa domowego), którzy potencjalnie mogliby zagwarantować właściwą opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny.

To świadczenie przysługuje w danym roku przez co najwyżej 60 dni (gdy chodzi o opiekę nad dzieckiem przed ukończeniem przez nie 14 roku życia). W tym limicie zawartych jest też 14 dni z tytułu opieki nad innymi członkami rodziny. Jego długość jest taka sama, bez względu na liczbę członków rodziny, którzy potrzebują opieki.

Pełnienie opieki nad dzieckiem chorym (w wieku do 2 lat) uprawnia do zasiłku opiekuńczego także i wtedy, gdy w gospodarstwie domowym są inne osoby, które byłyby w stanie zagwarantować opiekę temu choremu dziecku.

Z zasiłku opiekuńczego może skorzystać zarówno matka, jak też i ojciec dziecka. Jednakże trzeba pamiętać o tym, że tego rodzaju świadczenie za dany okres jest wypłacane tylko jednemu z rodziców (temu, który zawnioskował o jego wypłacenie jako pierwszy). Warto jeszcze nadmienić, że jest on wypłacany bez okresu oczekiwania, każdorazowo w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku.

Świadczenie uzupełniające

Świadczenie uzupełniające (nazywane potocznie „500+”) to dodatkowy rodzaj wsparcia dla osób niezdolnych do samodzielnego egzystowania. Wsparcie może otrzymać osoba, która jest niezdolna do samodzielnej egzystencji (ten status musi zostać potwierdzony na jednym ze wspomnianych dokumentów):

• orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
• orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Od 1 marca 2024 roku, żeby otrzymać to świadczenie, dochód osoby nie może przekroczyć 2419,33 zł brutto. Do tej kwoty zalicza się sumę świadczeń, które są wypłacane przez zagraniczne instytucje właściwe do spraw emerytalno-rentowych.

Żeby dostać to świadczenie, w Zakładzie Usług Społecznych poza wnioskiem trzeba przedłożyć:

• orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji (wydane 1 września 1997 roku) przez komisję lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów, gdy tego rodzaju orzeczenie zostało zapisane w dokumentacji emerytalno-rentowej w ZUS-ie, to wtedy nie trzeba go przedkładać),
• jedno z wcześniej wymienionych orzeczeń dotyczących niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (gdy jego termin ważności upłynął, trzeba zaopatrzyć się w zaświadczenie o stanie zdrowia, dokumentację medyczną i pozostałe dokumenty, które mogą okazać się istotne w zakresie wydania orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji, np. dokumentacja rehabilitacji leczniczej, karta badań profilaktycznych).

Renta socjalna

To następna forma wsparcia dla osób niepełnosprawnych. Mogą ją otrzymać osoby całkowicie niezdolne do pracy, jeśli:

• skończyły 18 lat,
• stały się niezdolne do pracy, zanim skończyły 18 lat albo podczas kontynuowania nauki w szkole lub szkole wyższej, zanim skończyły 25 lat (bądź też w trakcie kontynuowania nauki w szkole doktorskiej lub aspirantury naukowej).

Żeby dostać to świadczenie, trzeba złożyć w Zakładzie Usług Społecznych wniosek o rentę socjalną razem z:

• zaświadczeniem ze szkoły/uczelni, które potwierdzi kontynuowanie nauki,
• zaświadczeniem o stanie zdrowia (druk OL-9), które wystawi lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną,
• dokumentacją od pracodawcy – zaświadczeniem o okresie umowy i sumie przychodu razem z wywiadem zawodowym (druk OL-10),
• dokumentacją medyczną, która potwierdzi faktyczny stan zdrowia,
• oświadczeniem dotyczącym współwłasności albo własności nieruchomości rolniczej przekraczającej 5 ha.

Świadczenie wspierające dla osób niepełnosprawnych

Świadczenie wspierające to pomoc finansowa dedykowana dla osób z niepełnosprawnościami, które ukończyły 18 lat. Można o nie aplikować niezależnie od dochodu i innych form wsparcia, z których się korzysta.

Żeby dostać to świadczenie, trzeba posiadać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Wnioskujący powinien uzyskać specjalną decyzję wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON). To ona określa potrzeby wsparcia w skali punktowej. Świadczenie otrzymują osoby, które uzyskały od 70 do 100 punktów w tej skali.

Co się bierze pod uwagę podczas oceniania potrzeby wsparcia?

• Wiek osoby z niepełnosprawnością – starsze osoby mogą wymagać większej pomocy niż te młodsze – także i wtedy, gdy zmagają się ze zbliżonymi problemami o charakterze zdrowotnym.
• Rodzaj niepełnosprawności – kluczowe jest to, czy niepełnosprawność obejmuje umysł, ciało, zmysły, czy jest mieszana.
• Samodzielność w ramach codziennego funkcjonowania – weryfikowane jest to, czy dana osoba jest w stanie samodzielnie się poruszać, ubrać, jeść, robić zakupy itd., czy też potrzebuje wówczas pomocy.
• Pomoc codzienna – sprawdza się, czy jest zapotrzebowanie na kogoś na stałe, na kilka godzin w ciągu dnia, czy też doraźnie (raz na kilka dni). Czy chodzi o pomoc fizyczną (np. przy ubieraniu, toalecie), czy też o wsparcie innego rodzaju (np. w kontaktach z innymi ludźmi).
• Korzystanie z pomocy innych osób – czy posiada asystenta osobistego, opiekuna albo kogoś z rodziny, kto udziela wsparcia.
• Czy korzysta ze sprzętu wspomagającego – np. protezy, wózka, specjalnego komputera, łóżka. Czy bez tego sprzętu byłby w stanie sobie poradzić?

Wniosek o tego rodzaju świadczenie składa się drogą elektroniczną do Zakładu Usług Społecznych za pośrednictwem:

• portalu Emp@tia,
• platformy PUEZUS,
• bankowości elektronicznej.

Od 2024 roku świadczenie pielęgnacyjne należy się tylko opiekunom dzieci do 18 roku życia. Później osoba niepełnosprawna sama może wnioskować o świadczenie wspierające.

Autor

Marzena Miśków

Moja praca to tworzenie i redagowanie różnego rodzaju tekstów. Za każdym razem bazuję na rzetelnym researchu i na sprawdzonych źródłach. Wyspecjalizowałam się przede wszystkim w takich obszarach tematycznych jak: kwestie dotyczące życia społecznego, zdrowie oraz parenting. W wolnym czasie zgłębiam tajniki fitoterapii, nadrabiam czytelnicze zaległości i maluję.

Komentarze Zasiłek pielęgnacyjny 2025 – ile wynosi, komu przysługuje? Podwyżka (0)

      3 + 3 = ?