Niedziele handlowe 2026 – ile niedziel handlowych w roku? Kiedy sklepy będą otwarte?
Spis treści
Historia zakazu handlu w niedziele w Polsce
Zakaz handlu w niedziele wprowadzono w 2018 roku. Liczba niedziel bez handlu zwiększała się sukcesywnie, z roku na rok. Tego rodzaju zakaz był rewolucją, bo handel w niedziele był możliwy już od początku lat 90. ubiegłego wieku. Dzięki niemu pracownicy hiper- i supermarketów zyskali niedziele wolne. Uchwalenie ustawy w tym zakresie przez PiS było przedstawiane przede wszystkim jako sukces związku zawodowego „Solidarność”, bo to on najbardziej naciskał na wprowadzenie tego rodzaju zmian.
Oczywiście poszczególne przepisy wdrażano stopniowo. Od 2019 roku zakaz obowiązywał w ostatnią niedzielę miesiąca, a rok później dotyczył prawie wszystkich niedziel (z wyjątkiem kilku wymienionych w odrębnych przepisach). Od początku zakaz nie obejmował wszystkich placówek (m.in. stacji paliw, aptek, placówek pocztowych, małych sklepów, w których właściciel stawał za ladą).
Cel wprowadzenia ograniczeń
Kluczowe było to, żeby pracownicy zatrudnieni w handlu zyskali możliwość spędzania czasu z rodziną, bo dzień wolny w środku tygodnia im tego nie zapewniał. Ograniczenie handlu w niedziele korzystnie wpływało przede wszystkim na mniejsze placówki handlowe (głównie te do 100 metrów kwadratowych, bo one mogły prowadzić działalność w niedziele na mocy wyłączenia). Można wręcz powiedzieć, że one w wolne dla innych placówek niedziele nadrabiały straty z całego tygodnia, bo wówczas nie musiały konkurować z wielkimi sieciami handlowymi.
Zmiany od 2025 roku
Od tego roku w handlu zaczął obowiązywać system kaucyjny (od października). Oprócz tego Wigilia została włączona w poczet dni wolnych od pracy (ponadto wprowadzono w grudniu trzy niedziele handlowe – miały stanowić rodzaj odpowiedzi na większe potrzeby zakupowe w czasie przedświątecznym). Warto wspomnieć także i o tym, że w 2025 roku wprowadzono nową klasyfikację działalności (PKD 2025).
Ile będzie niedziel handlowych w 2026 roku?
Z aktualnie obowiązujących przepisów wynika, że w 2026 roku będzie osiem niedziel handlowych. Czy to dużo? Dla przeciwników tego stanu rzeczy z pewnością tak. Oczywiście zupełnie inaczej widzą to jego entuzjaści.
Podstawa prawna wyznaczania wyjątków
Podstawa prawna wyznaczania wyjątków od zakazu handlu w niedziele to Ustawa z 10 stycznia 2018 roku o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. To właśnie w niej doprecyzowano zasady z zakresu ograniczenia handlu (przepisy dotyczące wyjątków od zakazu znalazły się w jej artykule 6). W zakresie nieuregulowanym w ustawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy i Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy.
Kalendarz świąt i dni wolnych wpływających na handel
Jak już wcześniej wspomniano, w przyszłym roku handel będzie dozwolony w osiem niedziel. Ponadto obroty handlowe będą podlegały ograniczeniom w dni świąteczne (np. Boże Narodzenie, Wielkanoc, Trzech Króli, Nowy Rok) i inne święta państwowe, które są dniami wolnymi od pracy.
Tabela kalendarza niedziel handlowych 2026
| Miesiąc | Data niedzieli handlowej | Okazja/uwagi |
|---|---|---|
| Styczeń | 25 stycznia | Ostatnia niedziela stycznia |
| Marzec | 29 marca | Niedziela przed Wielkanocą |
| Kwiecień | 26 kwietnia | Ostatnia niedziela kwietnia |
| Czerwiec | 28 czerwca | Ostatnia niedziela czerwca |
| Sierpień | 30 sierpnia | Ostatnia niedziela sierpnia |
| Grudzień | 6 grudnia | Pierwsza z trzech przed Wigilią |
| Grudzień | 13 grudnia | Druga z trzech przed Wigilią |
| Grudzień | 20 grudnia | Trzecia z trzech przed Wigilią |
Najwięcej niedziel handlowych przypada na okres przedświąteczny, zwłaszcza w grudniu.
Kiedy niedziele handlowe w 2026 roku?
W 2026 roku czekają nas zmiany. Dotychczas zakupy mogły być robione tylko przez siedem niedziel w roku. Od 2026 roku ich liczba wzrośnie do ośmiu (z tego trzy będą przypadały na grudzień).
Godziny otwarcia: standardowe dla placówek handlowych
W galeriach obowiązują standardowe godziny otwarcia (zazwyczaj: 9.00 – 21.00). W mniejszych placówkach wygląda to inaczej, bo godziny otwarcia najczęściej są dostosowywane do lokalnych uwarunkowań. Są miejsca, gdzie sklepy są otwarte dłużej i takie, gdzie handel odbywa się tylko do (wczesnych)godzin popołudniowych.
Wyjątki od zakazu: sklepy na dworcach, apteki, stacje paliw, piekarnie (z ograniczeniami)
Tak samo, jak miało to miejsce w poprzednich latach, niektóre placówki podlegają zwolnieniu z zakazu handlu w niedziele. W obowiązującej obecnie ustawie zawarto wiele wyjątków, które umożliwiają prowadzenie działalności m.in.:
- aptekom,
- stacjom paliw,
- kwiaciarniom,
- lodziarniom i cukierniom,
- sklepom z prasą,
- placówkom handlowym w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku,
- placówkom handlowym organizowanym wyłącznie na potrzeby festynów, jarmarków i innych imprez okolicznościowych, tematycznych lub sportowo-rekreacyjnych, także, gdy są one zlokalizowane w halach targowych,
- placówkom handlowym, w których przeważająca działalność polega na handlu prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych,
- placówkom pocztowym, gdy przychody z działalności pocztowej stanowią co najmniej 40% obrotu.
Wpływ na różne formaty sklepów (supermarkety, galerie, dyskonty)
Większa liczba niedziel handlowych skutkuje tym, że zyskują najwięksi (supermarkety, galerie), a tracą najmniejsi (małe lokalne sklepiki, dyskonty). Z kolei, gdy obowiązuje zakaz handlu w niedziele, zyskują najmniejsi, bo nie mają wówczas konkurencji. We wszystkie inne dni w roku jest na odwrót – dominują najwięksi, przede wszystkim dlatego, że przyciągają niższymi cenami, bardziej zróżnicowanym asortymentem i dłuższymi godzinami otwarcia.
Kontrowersje wokół zakazu handlu w niedziele
Zakaz handlu w niedziele nadal budzi emocje. Często dochodzi do tego, że niektóre sieci handlowe wydłużają godziny otwarcia przed tzw. długimi weekendami. Inne wyspecjalizowały się w tym, żeby omijać obowiązujące obecnie przepisy. Z całą pewnością dyskusja na temat niedzielnego handlu jest mocno podzielona. Część społeczeństwa stoi na stanowisku, że zakaz handlu w niedziele to bardzo dobra decyzja. Według nich ten krok przyczynił się do pogłębienia relacji rodzinnych. Z drugiej strony, wielu Polaków sądzi, że ten zakaz uderza w ich swobodę robienia zakupów.
Argumenty za zakazem handlu w niedzielę
Argumenty, które można przywołać za zakazem handlu w niedzielę:
- Prawa pracownicze:
– zagwarantowanie osobom zatrudnionym w handlu wolnej niedzieli,
– możliwość spędzania wolnego czasu z rodziną, co korzystnie oddziałuje na samopoczucie i zdrowie,
- Wsparcie dla rodzin:
– powrót do tradycyjnego sposobu spędzania niedziel (nie na zakupach tylko na budowaniu relacji w gronie rodzinnym),
– aktywizacja społeczna (spotkania z bliskimi, pomoc potrzebującym),
- Wpływ na gospodarkę:
– wzrost zapotrzebowania na pracę we wszystkie inne dni tygodnia,
– możliwość zrównoważenia popytu na usługi oraz dobra w ciągu całego tygodnia,
– wspomaganie małych lokalnych sklepów, które mogą konkurować z potężnymi sieciami handlowymi (w zakresie godzin otwarcia),
- Aspekt społeczny:
– wdrożenie zmian w zakresie kultury pracy, a także konsumpcji,
– wzmocnienie lokalnych społeczności za sprawą zwiększenia ich zaangażowania w życie kulturalno-społeczne w wolne niedziele.
Argumenty przeciw
- Argumenty przeciwko zakazowi handlu w niedzielę:
– straty w wymiarze finansowym: zakaz może poskutkować poważnymi stratami finansowymi w odniesieniu do firm handlowych; do tego dochodzi jeszcze spadek w zakresie wpływów do budżetu,
– w odniesieniu do rynku pracy najwięcej obaw wzbudza spadek zatrudnienia w handlu i skorelowany z nim spadek w zakresie dynamiki wzrostu wynagrodzeń; nie bez znaczenia jest też pogorszenie warunków w obszarze premiowania,
– ograniczenie zarobków – zakaz pozbawia (przede wszystkim studentów) możliwości dodatkowego zarobku,
– ograniczona dostępność usług – konsumenci mają utrudniony dostęp do wielu usług i dóbr w wolne niedziele,
– konkurencja zagraniczna – w perspektywie długoterminowej polskie przedsiębiorstwa handlowe może dotknąć pogorszenie kondycji, w zestawieniu z konkurencją, która pochodzi z krajów, gdzie zakaz handlu w niedzielę nie obowiązuje albo jest obecny w marginalnym stopniu,
– coraz większy ruch w inne dni – zakaz może poskutkować przeciążeniem sklepów w dni robocze oraz soboty, co może okazać się męczące i dla klientów, i pracowników.
Wpływ zakazu handlu w niedzielę na pracowników i przedsiębiorców
Zakaz handlu w niedzielę wpływa, ale w odmienny sposób, na pracodawców i pracowników. Pracownicy z sektora handlu zyskali wolne niedziele, ale poza nimi muszą się też liczyć z niższymi podwyżkami wynagrodzeń, a nawet z potencjalną obniżką zatrudnienia. Z kolei pracodawcy (przedsiębiorcy) zaczęli się zmagać z coraz słabszymi obrotami (nie wszyscy, bo właściciele małych sklepów nadal mogą pracować w niedziele) i jeszcze większą intensyfikacją pracy (w wielu różnych wymiarach) podczas pozostałych dni roboczych.
Kto chce zmian w przepisach i jakie są propozycje?
Do zmian w przepisach dążą przede wszystkim partie polityczne (te u władzy), bo chcą się wywiązać z obietnic wyborczych. Ponadto więcej niedzieli handlowych przełoży się na większe wpływy do budżetu. Właściciele sieci handlowych także chcą zniesienia handlu w wybrane dni.
Zwolennicy zmian w zakazie handlu w niedzielę
Zwolennicy zmian w zakazie handlu w niedzielę stoją na stanowisku, że takie rozwiązanie zapewnia konsumentom wolność wyboru (także i w odniesieniu do sposobu spędzania wolnego czasu). Według nich każdy obywatel powinien mieć zagwarantowane prawo do robienia zakupów wybrany przez nich dzień. Według nich zamknięte w niedzielę sklepy skutkują dużymi kolejkami w soboty i wzrostem cen (żeby doszło do wyrównania strat za ten wolny dzień). Nie bez znaczenia jest także i to, że zwiększenie liczby niedziel handlowych może przyczynić się do rozwoju gospodarczego kraju. W swych rozważaniach uwzględniają również dorywczych pracowników (głównie studentów, którzy mogą w ten sposób więcej zarobić).
Zwolennicy zmian zwracają uwagę na to, że wprowadzony zakaz nie przełożył się na zakładane efekty gospodarcze. Liczba sklepów w przeciągu ostatnich kilku lat spadła, równocześnie duże sieci rynkowe zyskały jeszcze więcej udziałów. Krytycy wdrożonych w ostatnich latach zmian mocno eksponują również ich arbitralność (wiele wyjątków umożliwiało niektórym placówkom handel w niedzielę, co przekładało się na nierówne warunki konkurencji).
Przeciwnicy zmian
Przeciwnicy zmian stoją na stanowisku, że dalsze ograniczanie handlu w niedziele jest potrzebne, żeby zagwarantować pracownikom wolny czas dla rodzin. Według nich częściowe przywrócenie handlu w niedziele bardzo szybko może doprowadzić do całkowitego demontażu tego zakazu.
Propozycje reform
Propozycje aktualnie proponowanych reform zakładają, że każdy pracownik powinien mieć zapewnione minimum dwie wolne niedziele w miesiącu. Za pracę w każdą z nich pracownikowi miałoby przysługiwać wynagrodzenie w podwójnej wysokości, ponadto pracodawca byłby zobligowany do zapewnienia mu innego wolnego dnia w ciągu sześciu dni, które poprzedzają albo następują po danej niedzieli. Do tego dochodzi jeszcze zapis, że dzień wolny powinien zostać przyznany najpóźniej do końca danego okresu rozliczeniowego.
Czy w 2026 roku będą zmiany w prawie?
W 2026 roku będą zmiany, m.in. w prawie pracy. Zacznie obowiązywać pakiet nowelizacji. Cel, jaki im przyświeca, to doprowadzenie do poprawy sytuacji pracowników. Do tego dochodzi jeszcze dostosowanie przepisów do obecnych wymogów rynku pracy i uproszczenie biurokratyzacji. Co konkretnie się zmieni? Do kluczowych nowości można zaliczyć m.in.:
- zlikwidowanie papierowych kopii zgłoszeń do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
- zmianę w zakresie obliczania okresów zatrudnienia i aktywności do stażu pracy,
- nowe reguły w obszarze wypłacania ekwiwalentu za urlop,
- wzrost minimalnego wynagrodzenia i wdrożenie zasad jawności płac.
Czy w 2026 r. Wigilia będzie dniem wolnym od handlu?
W 2026 roku Wigilia będzie dniem wolnym od pracy dla wszystkich pracowników, także i tych zatrudnionych w placówkach handlowych.
Komentarze Niedziele handlowe 2026 – ile niedziel handlowych w roku? Kiedy sklepy będą otwarte? (0)
Dni wolne od pracy 2026 – kiedy najlepiej wziąć urlop?
Wiek emerytalny 2026 – czy będą zmiany? Kiedy podniesienie wieku emerytalnego?
800 plus w 2026 – co się zmieni? Planowana waloryzacja i podwyżka?
STUDIA PODYPLOMOWE – DOSKONALĄCE
Będą zmiany w pomocy społecznej?
