Raport obywatela i milczenie państwa. Pierwsza runda korespondencji z MRiPS

W styczniu 2026 r. przedstawiłem Ministerstwu Rodziny obszerny raport o nadużyciach OPS, SKO i WSA w ustalaniu odpłatności za DPS. Odpowiedź z 20 lutego – mimo objętości – nie odniosła się do żadnego z kluczowych problemów. Ta pierwsza runda korespondencji pokazuje, jak państwo unika merytorycznej rozmowy o systemowych błędach.

Raport z 21 stycznia – diagnoza systemu, którego nikt nie kontroluje

Raport obejmował cztery główne obszary: luki prawne, nadużycia OPS, błędy SKO i WSA oraz brak nadzoru państwa. Wskazałem m.in.:

• ignorowanie art. 5 i terytorialności kosztów życia,
• rozszerzanie kręgu zobowiązanych na wnuki i prawnuki,
• automatyzm zwolnień z art. 64,
• pomijanie „możliwości” z art. 103 ust. 2,
• wywiady telefoniczne,
• tworzenie fikcyjnego dochodu,
• sumowanie dochodów małżonków,
• brak badania stanu faktycznego przez SKO i WSA,
• ignorowanie wykładni SPS 023 419/08 – interpelacji śp. Izabeli Jarugi‑Nowackiej,
• brak działań legislacyjnych od 18 lat.

Raport zawierał również propozycje zmian, w tym wpisanie do ustawy zasady: Odpłatność nie może doprowadzić rodziny do sytuacji wymagającej wsparcia pieniężnego z pomocy społecznej.

Odpowiedź MRiPS z 20 lutego – ogólniki zamiast odpowiedzi

Odpowiedź Ministerstwa nie odniosła się do żadnego z kluczowych punktów raportu. Zamiast tego powtórzono przepisy, które wszyscy znamy, bez interpretacji i bez odniesienia do problemów.

Ministerstwo odesłało obywatela do SKO i WSA, mimo że raport dotyczył właśnie błędów tych instytucji. To zamknięty krąg odpowiedzialności: OPS → SKO → WSA → Ministerstwo, które twierdzi, że „nie ma kompetencji”.

W piśmie zabrakło odniesienia do:

• art. 5 i terytorialności kosztów życia,
• SPS 023 419/08 – interpelacji śp. Izabeli Jarugi‑Nowackiej,
• nadużyć OPS,
• błędów SKO i WSA,
• propozycji zmian.

Co więcej, Ministerstwo zaprzeczyło samo sobie w sprawie wywiadów: najpierw stwierdziło, że konsulat nie może przeprowadzić wywiadu, a potem – że konsul może przesłuchać stronę. To sprzeczność, którą raport dokładnie opisał.

Pismo z 23 lutego – próba uzyskania odpowiedzi

W reakcji na ogólnikową odpowiedź skierowałem pismo zwrotne, w którym wskazałem, że OPS ma obowiązek ustalić sytuację osoby mieszkającej za granicą, ale nie ma do tego żadnych narzędzi. Ministerstwo potwierdziło:

• wywiad nie może być telefoniczny,
• nie może być przeprowadzony przez konsulat,
• musi być przeprowadzony w miejscu zamieszkania osoby.

Czyli: OPS ma obowiązek, którego nie da się wykonać. W praktyce wygląda to tak:

• OPS nie ustala stanu faktycznego,
• SKO utrzymuje decyzję,
• WSA bada tylko formalności,
• Ministerstwo twierdzi, że „nie ma kompetencji”.

Obywatel zostaje sam.

W piśmie zadałem cztery konkretne pytania dotyczące wykonalności przepisów i braku drogi odwoławczej. Na żadne nie otrzymałem odpowiedzi.

Wniosek z pierwszej rundy korespondencji

Pierwsza wymiana pism pokazała jasno:

• Ministerstwo nie odniosło się do raportu,
• nie odniosło się do nadużyć OPS, SKO i WSA,
• nie odniosło się do propozycji zmian,
• nie odniosło się do wykładni śp. Izabeli Jarugi‑Nowackiej – SPS 023 419/08,
• nie odniosło się do art. 5, 61, 64, 103 i 107,
• nie zaprzeczyło żadnemu z zarzutów.

A brak zaprzeczenia – w sprawach administracyjnych – oznacza jedno: brak argumentów. Co dalej? Artykuł ten zamyka pierwszą rundę korespondencji. W następnym artykule opiszę:

• mój drugi raport z 4 marca,
• wniosek o odpowiedź punkt po punkcie,
• odmowę MRiPS z 27 marca 2026,
• oraz UD315 jako zasłonę dymną – czyli drugą rundę korespondencji, w której państwo już nie tylko milczy, ale odmawia odpowiedzi.

Autor

Michał Asman

Michał Asman – analityk systemu pomocy społecznej, specjalizujący się w wykładni art. 61, 64, 103 ust. 2 i 107 ustawy o pomocy społecznej. Autor raportów dotyczących nieprawidłowości w OPS, SKO i WSA oraz analiz porównawczych Polska–Niemcy. Przygotowuje materiały eksperckie i propozycje zmian legislacyjnych.

Komentarze Raport obywatela i milczenie państwa. Pierwsza runda korespondencji z MRiPS (0)

      5 + 2 = ?