Newsy

Gminy bez problemów


Mimo ustawowego obowiązku jedynie 65 proc. mazowieckich gmin i 84 proc. powiatów posiada strategię rozwiązywania problemów społecznych. Jeśli już jest – często trafia do szuflady – wynika z badań Fundacji TUS.

Z badań wynika, że strategia rozwiązywania problemów społecznych nie jest dokumentem, który w istocie pomagałby zarządzać gminą czy powiatem. – Jeśli się ją tworzy, to tylko z obowiązku. Sądząc z okazywanego podczas wywiadów braku zainteresowania gminnych decydentów poruszaną tematyką, strategia trafia do szuflady – oceniają Małgorzata Peretiatkowicz i Piotr Todys, autorzy badania.

Dlaczego tak się dzieje? – Jest to na ogół spowodowane brakiem środków na jej realizację i trudnością w wybraniu jednego czy dwóch priorytetów do realizacji – uważają autorzy badań. Wymieniają również brak zasobów, pomysłów, wzorów i szkoleń dla urzędników samorządowych.

Te gminy czy powiaty, które planują sięgnięcie po środki unijne, przygotowują strategie, gdyż jest to formalny wymóg aplikowania o dotacje. Gminy, które nie mają takich planów, zazwyczaj po prostu strategii nie uchwalają.

Tymczasem Najwyższa Izba Kontroli zaleca władzom samorządowym opracowywanie i wdrażanie strategii i programów dotyczących rozwiązywania problemów społecznych po to, aby m.in. zapobiegać zjawiskom patologii wśród dzieci i młodzieży w szkołach. 

Z badań Fundacji TUS wynika, że przeciętna gminna i powiatowa strategia rozwiązywania problemów społecznych pisana jest na okres od pięciu do dziewięciu lat. Przygotowywana – nie dłużej niż pół roku. Jednej z gmin udało się nawet stworzyć strategię w czasie krótszym niż jeden miesiąc.

Strategia konsultowana jest głównie z instytucjami administracji publicznej podczas cyklicznych spotkań. Jak zwracają uwagę autorzy badań, przy jej tworzeniu często pomijani są inni aktorzy społeczni.
– W gminach organizacje pozarządowe zapraszane były do konsultacji w mniej niż jednej trzeciej przypadków. Taki sposób konsultacji strategii może powodować zawężenie widzenia problemów społecznych jedynie do perspektywy władz samorządowych i nie obejmowanie całego spektrum zagadnień – ocenia Piotr Todys. – Łatwo też pominąć w ten sposób opinię mieszkańców – dodaje.

Koordynacją prac i wdrażaniem strategii zajmują się instytucje pomocy społecznej. Zdaniem autorów badań, „to powoduje, że strategia, w założeniu mająca być dokumentem zajmującym się różnymi problemami społecznymi gminy czy powiatu, skupia się na kwestiach pomocy społecznej, tylko jednego z narzędzi polityki społecznej”.

– Taka perspektywa powoduje często zogniskowanie się na specyficznej grupie osób (klientów pomocy społecznej). Ponadto, agendy pomocy społecznej są często pozostawione samym sobie przy wdrażaniu strategii – podkreślają autorzy badań.

Główne obszary zainteresowań strategii to kwestie osób niepełnosprawnych, bezrobotnych i młodzieży. Niestety brakuje w strategiach zapisów, które odwoływałyby się do długofalowego kreowania polityki społecznej. Przykładowo, nie ma propozycji dla osób niepełnosprawnych odwołujących się do partycypacji w kulturze, edukacji, uprawiania sportu czy wspierania integralności osobistej.

Także w przypadku osób starszych strategie skupiają się na bieżącym wspieraniu niż tworzeniu warunków do rozwoju możliwości i niezależności. – Trend taki jest groźny również w kontekście przemian demograficznych w Polsce. Średnia długość życia wydłuża się, a osób starszych przybywa, należy więc raczej wspierać ich aktywność i samodzielność. W przeciwnym wypadku mogą oni szybko stać się klientami pomocy społecznej – prognozują autorzy badań.

Niewiele znajdziemy zapisów dotyczących kobiet (zaledwie w 48 proc. strategii powiatowych i 30 proc. strategii gminnych). – Kwestie zapewnienia kobietom równego uczestnictwa w życiu społecznym wciąż nie są traktowane jako problem społeczny. Jest to tym bardziej niepokojące, że Polska jako kraj unijny lekceważy jedną zasad Unii Europejskiej, jaką jest włączanie wymiaru równości kobiet i mężczyzn we wszelkie działania – oceniają autorzy badań.

Zaledwie 5 proc. powiatów i 7 proc. gmin deklaruje, że zawarły w strategii budżet planowanych działań. Harmonogram umieszczono tylko w niespełna połowie strategii powiatowych i gminnych. – To najbardziej zaskakujące w strategiach, bo brak budżetów i harmonogramu działań powoduje, że nawet najlepiej napisana strategia nigdy nie zostanie wdrożona – podkreśla Piotr Todys.

Strategia jest ewaluowana i aktualizowana co trzy lata.
– Strategia rozwiązywania problemów społecznych jest jednym z podstawowych narzędzi realizowania polityki społecznej na poziomie lokalnym, dlatego też niezwykle ważne jest, aby jej powstawanie, realizacja, ewaluacja i aktualizacja poddane były procesowi monitorowania – podkreśla Piotr Todys z Fundacji TUS.

Przebadano 42 powiaty i 308 gmin województwa mazowieckiego. Dodatkowo w 5 wybranych gminach Mazowsza przeprowadzono wywiady. Zbierając dane do raportu skorzystano z zapytania w trybie dostępu do informacji publicznej obligującego samorządy do odpowiedzi.

– Na zapytanie to odpowiedziało jedynie 46 proc. mazowieckich samorządów. Oznacza to, że ponad połowa samorządów lekceważy przepisy prawa – oceniają Małgorzata Peretiatkowicz i Piotr Todys, autorzy badania. – Co gorsza, lekceważą one także obywateli, którzy zainteresowani są dokumentami gminnymi czy powiatowymi. W kontekście transparentności samorządów i ułatwiania obywatelom kontaktu z władzami samorządowymi nie jest to zbyt dobrze rokująca praktyka – dodają.

Badania zrealizowano w ramach projektu „Aktywni obywatele, demokratyczny samorząd” dzięki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej w ramach Programu Środki Przejściowe PL2005/017-488.01 i Wojewody Mazowieckiego.

więcej na ten temat w serwisie ops.pl

Przebadano mazowieckie strategie
rozwiązywania problemów społecznych

amk/
Źródło: Serwis Samorządowy PAP
oprac. ops.pl lotsy

Komentarze Gminy bez problemów (0)

      4 + 5 = ?    

ZOBACZ PODOBNE

Bon energetyczny z podpisem prezydenta

Bon energetyczny z podpisem prezydenta

12 czerwca 2024      TAGI:   
Prezydent podpisał ustawę o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw wcelu...»
NIK uruchomiła ankietę dot. zjawiska przemocy domowej

NIK uruchomiła ankietę dot. zjawiska przemocy domowej

11 czerwca 2024      TAGI:      
Najwyższa Izba Kontroli uruchomiła ankietę skierowaną do osób doznających przemocy...»
Dodatek „1000 zł” dla pracowników pomocy społecznej

Dodatek „1000 zł” dla pracowników pomocy społecznej (bezpłatne szkolenie online)

05 czerwca 2024      TAGI:      
Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej wprowadza mechanizm dodatków do wynagrodzeń...»
Nowy tekst jednolity rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

Nowy tekst jednolity rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

04 czerwca 2024      TAGI:      
W dniu 31.05.2024 r. zostało opublikowane obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki...»
UODO rusza z konsultacjami społecznymi

UODO rusza z konsultacjami społecznymi

04 czerwca 2024      TAGI:      
Urząd Ochrony Danych Osobowych ogłosił rozpoczęcie procesu konsultacyjnego opublikowanych...»