Czy OPS może rozpocząć działania na rzecz osoby bez jej zgody?
Jednostka organizacyjna może rozpocząć działania na rzecz konkretnej osoby, jednak w celu wszczęcia postępowania z urzędu należy uzyskać zgodę osoby, której sprawa dotyczy.
Pracownik socjalny pozyskując informację o konieczności udzielenia danej osobie pomocy, pyta osobę o możliwość wszczęcia postępowania z urzędu. Jeżeli osoba kategorycznie sprzeciwia się i nie chce rozmawiać z pracownikiem socjalnym, należy zaniechać działań.
Zdarza się jednak w pomocy społecznej, że pomimo stawiania przez osobę oporu jej sytuacja bezwzględnie wymaga interwencji. Przykładem może być osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne (np. schizofrenia paranoidalna), mieszkająca samotnie, nieposiadająca bliskiej rodziny, mieszkająca w bardzo złych warunkach, nieprzyjmująca żadnych leków i niewyrażająca zgody na leczenie. W takiej sytuacji osoba często własnym zachowaniem może zagrażać swojemu zdrowiu lub życiu. Niepodjęcie stosownych działań może zakończyć się tragedią. Ośrodek Pomocy Społecznej może wówczas poinformować sąd opiekuńczy o sytuacji bytowej takiej osoby i wnieść o jej przymusowe leczenie psychiatryczne lub umieszczenie bez jej zgody w domu pomocy społecznej.
Kolejnym przykładem może być podjęcie kroków względem osoby nadużywającej alkoholu. Pracownik socjalny wykonujący w terenie rodzinne wywiady środowiskowe, mający niepodważalne dowody na temat nadużywania przez klienta alkoholu, może skierować wniosek do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych w celu podjęcia działań zmierzających do odbycia przez osobę leczenia odwykowego.
